کارگاه آموزشی «مدیریت پلنگ» برگزار شد | چاپ |
ایران - گونه های جانوری
شنبه ۰۹ ارديبهشت ۱۳۹۱ ساعت ۲۰:۳۸

کارگاه مدیریت پلنگ، روز گذشته با حضور «لوک هانتر» از موسسه «پانترا» (Panthera) در سالن اجتماعات «انتشارات فنی ایران» برگزار شد.
بلوک هانتر، از چهره های سرشناس مدیریت گربه سانان جهان روز گذشته (پنج شنبه) در کارگاه مدیریت پلنگ، به بیان تجربیات خود در پروژه ده ساله مدیریت پلنگ در شرق افریقای جنوبی پرداخت.
او از سال 2000 برنامه ای مطالعاتی - مدیریت را در دو پارک ملی «پیندا» و «اِم خوزی» که دو زیستگاه پلنگ (زیر گونه جنوب افریقا) هستند به اجرا گذاشت. این پروژه در دو سال اول به عنوان پایان نامه دکتری او بود اما در سال های بعد به عنوان طرحی مدیریتی در این زیستگاه به اجرا گذاشته شد و هدف آن انجام مطالعات گسترده برای ارائه پیشنهادهای کارشناسی به دولت افریقای جنوبی به منظور جلوگیری از کاهش جمعیت پلنگ بود.
علاوه بر از دست رفتن زیستگاه ها، شکار «مجاز» و «غیر مجاز» پلنگ یکی از مهمترین عوامل تهدید این گونه در افریقای جنوبی محسوب می شود.
در بسیاری از کشورهای افریقایی، شکار تروفی (شکار نمونه های بزرگ و شاخص حیوانات) امری قانونی و یکی از منابع درآمد مالکان زمین محسوب می شود، چرا که طبق قوانین افریقای جنوبی، حیوانات و گیاهان موجود در اراضی خصوصی، جزئی از ملک محسوب می شوند و مالکیت آن نیز در اختیار صاحب ملک است. از همین رو، مالکان به منظور کسب درآمد، کاهش تعارض پلنگ و همچنین افزایش تعداد گیاهخواران (باز هم به دلیل انتفاع از شکار آنها) اقدام به ارائه خدمات به شکارچیان تروفی می کنند.
هرچند که تمامی مناطق حفاظت شده افریقای جنوبی فنس کشی شده اند و عمده حیوانات قادر به خروج از منطقه نیستند، اما برخی گونه ها، از جمله پلنگ قادرند از زیر و یا روی فنس ها، از منطقه خارج شوند و به اراضی خصوصی وارد شوند. همین مسئله باعث شده تا همواره بسیاری از پلنگ هایی که در مناطق حفاظت شده حضور داشته و یا متولد شده اند، خارج از این مناطق مشاهده و یا شکار شوند.
هانتر و همکارانش در ابتدا اقدام به شناسایی پلنگ های حاضر در این دو منطقه کردند. آنها بیش از 70 پلنگ را زنده گیری کردند و بعد از نمونه برداری ژنتیکی و نصب گردنبندهای ردیاب، آنها را رهاسازی کردند.
آنها با ارتباط به مردم محلی، از آنها خواستند که اگر حیوانات اهلی شان توسط پلنگ و دیگر حیوانات شکار شد، پیش از انجام هر اقدامی به گروه تحقیقاتی اطلاع دهند تا آنها از طریق نصب دوربین های تله ای، مشخص کنند که چه حیوانی به دام آنها حمله کرده است.
آنها از طریق موفق شدند تا اثبات کنند که اکثر شکار دام ها، بر خلاف تصور عمومی توسط پلنگ انجام نشده و از این طریق توانستند کشتار پلنگ توسط دامداران را به میزان قابل توجهی کاهش دهند.
همچنین با برآورد دقیق جمعیت پلنگ در این دو زیستگاه، سقف میزان مجاز شکار پلنگ را نیز مشخص کردند و کشتار بی رویه پلنگ ها از این طریق کنترل شد.
هانتر گفت: در مدیریت حیات وحش، مهمترین کار مطالعات است. ابتدا باید شناخت مناسبی از گونه، زیستگاه و شرایط به دست آورد و سپس برای هر اقدامی برنامه ریزی کرد.
او ادامه داد: هدف از انجام این طرح ها، ارائه پیشنهاد مدیریتی بر پایه دانش و علم است و هرچه اطلاعات ما بیشتر باشد، این پیشنهادها عملی تر و موثرتر خواهد بود.
یکی از مواردی که هانتر در کارگاه روز گذشته به آن اشاره کرد، تاثیر مسایل فرهنگی در وضعیت پلنگ بود.
او با ارائه عکسی از رئیس جمهور افریقای جنوبی، در حالی که لباسی از پوست پلنگ به تن داشت و رقصی سنتی را انجام می داد گفت: کلیسایی در افریقای جنوبی که تلفیقی از مسیحیت و آیین های باستانی افریقای جنوبی را ترویج می کند، اخیرا به پیروان خود اعلام کرده که در مراسم های مذهبی، لباسی از پوست پلنگ به تن کنند. متاسفانه پیروان این کلیسا، پنج میلیون نفر هستند.
هانتر همچنین گفت: باید ببینیم آیا مطالعات علمی ما که با هدف ارائه پیشنهاد مدیریتی به دولت ها است، قادر خواهد بود تا برای مسایل فرهنگی این چنینی نیز راه حلی پیدا کند یا خیر.
این کارگاه با پاسخ دادن هانتر به پرسش های حاضران به پایان رسید.
کارگاه روز گذشته، با همکاری انجمن یوزپلنگ ایرانی، انجمن طرح سرزمین، پروژه بین المللی حفاظت از یوزپلنگ آسیایی و با همکاری انتشارات فنی ایران (ناشر کتاب های سبز) برگزار شد.