سه شنبه ۱۴ مرداد ۱۳۹۹ ساعت ۲۳:۰۳

خبرهای متنی

ایران

عکسهای خبری

Developed by JoomVision.com

سوسن های چلچراغ در تیلا کنار عباس آباد

زمینی ؛ وبگاه تازه‌های دانش زیست بوم زمین زمینی ؛ وبگاه تازه‌های دانش زیست بوم زمین

پرندگان مهاجر در تالاب گمیشان

زمینی ؛ وبگاه تازه‌های دانش زیست بوم زمین زمینی ؛ وبگاه تازه‌های دانش زیست بوم زمین

آخرین بازمانده درنا در ایران

زمینی ؛ وبگاه تازه‌های دانش زیست بوم زمین زمینی ؛ وبگاه تازه‌های دانش زیست بوم زمین

رودخانه ایی به شفافیت کریستال

زمینی ؛ وبگاه تازه‌های دانش زیست بوم زمین زمینی ؛ وبگاه تازه‌های دانش زیست بوم زمین

عکس های دیدنی از قوهای فریدونکنار

زمینی ؛ وبگاه تازه‌های دانش زیست بوم زمین زمینی ؛ وبگاه تازه‌های دانش زیست بوم زمین

سوسک طلائی

زمینی ؛ وبگاه تازه‌های دانش زیست بوم زمین زمینی ؛ وبگاه تازه‌های دانش زیست بوم زمین

درخت رنگین کمان

زمینی ؛ وبگاه تازه‌های دانش زیست بوم زمین زمینی ؛ وبگاه تازه‌های دانش زیست بوم زمین

کهنسال ترین گیاهان زمین

زمینی ؛ وبگاه تازه‌های دانش زیست بوم زمین زمینی ؛ وبگاه تازه‌های دانش زیست بوم زمین

کشنده ترین مار جهان

زمینی ؛ وبگاه تازه‌های دانش زیست بوم زمین زمینی ؛ وبگاه تازه‌های دانش زیست بوم زمین

Warning: Creating default object from empty value in /home3/chehrene/public_html/modules/mod_globalnews/helper.php on line 198

Warning: Creating default object from empty value in /home3/chehrene/public_html/modules/mod_globalnews/helper.php on line 362

Warning: Creating default object from empty value in /home3/chehrene/public_html/modules/mod_globalnews/helper.php on line 362

Warning: Creating default object from empty value in /home3/chehrene/public_html/modules/mod_globalnews/helper.php on line 362
محیط زیست ایران، نمایشگاهی از ویرانیها | چاپ |
نوشتارها - نوشتارها
چهارشنبه ۱۸ خرداد ۱۳۹۰ ساعت ۱۳:۵۹

به مناسبت روز جهانی محیط زیست

نویسنده: دکتر میر مهرداد میر سنجری

پیشگفتار

رشد لگام گسیخته صنعتی و گسترش فن آوری های نوین پس از انقلاب صنعتی که جمعیت جهان را از یک میلیارد به بیش از شش میلیارد افزایش داده پیامد های نگران کننده ای را برای محیط زیست و به ویژه منابع طبیعی موجود در کره زمین به همراه داشته است.

مجمع عمومي سازمان ملل متحد در سال۱۹۷۲ با تصويب ماده‌اي، 5 ژوئن را روز جهاني محيط زيست اعلام كرد هدف از نامگذاري اين روز، افزايش آگاهي مردم براي حفظ محيط زيست و ترغيب مسوولان کشورها به اتخاذ تدابيري براي مقابله با تخريب محيط زيست و گونه‌های زيستي‌جانوري است. رشد روزافزون آلودگي و تخريب محيط زيست و بروز بحران‌هاي پي در پي زيست محيطي باعث شد دولت‌ها به طور جدي به تكاپو افتاده تا چاره‌ايي بينديشند.

عزم جهاني براي حفاظت محيط زيست با تشكيل نخستين كنفرانس جهاني سازمان ملل متحد درباره انسان و محيط زيست كه به كنوانسيون استكهلم معروف است، در سال 1972در سوئد جنبه عيني پيدا كرد.به طوري كه حق برخورداري انسان از محيط زيست سالم همطراز با حقوق بشر شناخته شد.در اين ميان ايران نيز به تعدادي از كنوانسيون‌ها و پروتكل ها پيوست و سازمان حفاظت محيط زيست به عنوان مرجع ملي، اجراي اكثر آنها را بر عهده دارد. به مناسبت روز جهاني محيط زيست در ايران  ۱۵ تا ۲۱خرداد به عنوان هفته محيط زيست نامگذاري شده است.

در این میان ایران عزیز ما  با وجود پیشینه غنی تاریخی، فرهنگی توجه به طبیعت، منابع طبیعی و محیط زیست، کاهش پرشتابی را در عرصه کیفیت و کمیت  منابع طبیعی  و نیز آلودگی های بسیاری را در منابع عمده زیستی خود شاهد بوده که جدای از چرایی و چگونگی آن، ارایه راهکارهای نوین علمی و مدیریتی به صورت کارشناسانه  می تواند در جلو گیری از محرومیت نسل های آتی از برخورداری از منابع طبیعی  بر پایه توسعه پایدار موثر باشد.

هیچ گاه نباید فراموش کرد که محیط زیست به عنوان موضوعی فرابخشی  دایره ای وسیع از همکاری های فرا سازمانی و فرابخشی را می طلبد که با همکاری  میان بخشی سازمان محیط زیست  با سایر وزارت خانه ها و سازمان های مسوول به ویژه وزارت خارجه و سایر بخش های مربوط به  محیط طبیعی و انسان ساخت ایران عزیز امکان پذیر می شود.

شواهد بسیاری گویای این واقعیت است  که محیط زیست ایران زمین به رغم پتانسیل های شگفت انگیز و منحصر به فرد جهانی  هم اکنون با روندی شتابان رو به نابودی و قهقراست.


محیط زیست ایران در آستانه نابودی کامل

"ایران یکی از ۱۰ کشور اصلی تخریب کننده محیط زیست در جهان است"؛  این اعتراف کسی نبوده جزآقای محمد جواد محمدی زاده ریاست سازمان حفاظت محیط زیست که این جمله را در همان آغازین روزهای صدارتش بر سبزترین صندلی کابینه دهم انجام داد. بعدها خبری از قول همین فرد  منتشر شد مبنی بر این که" موفقیت های سازمان در دوره ریاست ایشان رشدی سه برابری داشته است!!"

با وجود این ادعا امروز شاید کمتر ناظر بی طرفی را بتوان پیدا کرد که عنوان سیاه ترین سال محیط زیست ایران را مناسب سال ۱۳۸۹ نداند؛ سالی که بیش از ۲۰۰ هزار هکتار از محدوده طبیعی دریاچه ارومیه به نمکزار تبدیل شد؛ دریاچه پریشان با عنوان بزرگ ترین دریاچه آب شیرین داخلی کشور، کاملاً خشک شد و بسیاری دیگر از تالاب ها و دریاچه های دیگر کشور هم بدترین وضعیت خود را تجربه کردند که از آن میان باید به تالاب بختگان، انزلی، گاوخونی، میقان، طشک، کم جان، هامون، مهارلو، میانکاله، گندمان، شادگان، هورالهویزه، هورالعظیم و … اشاره کرد.

این سیاهه، هنگامی نگران کننده تر می شود که بدانیم وضعیت اغلب رودخانه های دایمی کشور هم در  این سال، بسیار ناگوار بوده است که از آن جمله باید به کاهش شدید آب رودخانه کارون – که زمانی پرآب ترین رود ایران بود – اشاره شود؛ وضعیتی که سبب شده تا حدود یک میلیون نفر از نخل های پایاب این رودخانه در خرمشهر و اروندکنار در اثر شوری و خیز معکوس آب از خلیج فارس تلف شوند. همین گونه خشک شدن  رودخانه زاینده رود  به عنوان تنها شریان حیاتی مرکز ایران فاجعه ای بود که کمتر مسوول و رسانه ای آن را جدی گرفته باشد.

اما همه خبرهای بد تنها به خشکسالی و اثرات متأثر کننده آن محدود نمی شود اگر به رغم مخالفت بسیاری از متخصصان محیط زیست، سازمان حفاظت محیط زیست مجوز صدور و اکتشاف نفت در پارک ملی کویر و توسعه تأسیسات نفتی عسلویه در مجاورت منطقه حفاظت شده «مند» ـ به ضم ميم ـ  را می دهد؛ اگر پارک ملی «نایبند» در برابر چشمان ریاست سازمان حفاظت محیط زیست، پرپر می شود؛ اگر بیش از یک ماه، ارزشمندترین پارک ملی کشور در گلستان می سوزد؛ اگر به بهانه انتقال لوله گاز بیش از هزاران درخت بلوط در دنا و با مجوز سازمان حفاظت محیط زیست قطع می شود؛ اگر شتاب سدسازی و طرح های انتقال آب، کماکان وضعیت پایاب اغلب رودخانه ها و جلگه های حاصلخیز کشور را بحرانی تر می کند؛ اگر وزارت راه با نگاه صرف عمرانی و ضد محیط زیستی خود بدون درک ارزش افزوده اکولوژیک محیط زیست  جنگل ابر بر احداث جاده در دل  این زیباترین جنگل پای می فشارد،همه و همه نشانه آن است که سازمان حفاظت محیط زیست نه تنها نتوانسته از شیب منفی تخریب طبیعت ایران بکاهد؛ بلکه در سالیان اخیر، بر شتاب این شیب هم شوربختانه افزوده گردید.

پدیدار شدن نشانه های فرونشست زمین در استان اردبیل، یورش به دیرینه ترین باغ گیاه شناسی ایران در نوشهر و نابودی ۱۱۲۹۵ اصله درخت در کمتر از ۷۰ دقیقه، سوختن ۴۰ هزار هکتار از رویشگاه های جنگلی ایران، مجوز احداث جاده در تالاب میانکاله، سقوط ۱۴ پله ای ایران در جدول شاخص عملکرد مقابله با تغییرات اقلیمی، پناه بردن پلنگ ها به دکل های برق فشار قوی، رکوردشکنی آلودگی هوا در تهران و چند کلانشهر دیگر ایران و در مورد اخیر دفن بی خردانه زباله های کلاردشت در جنگل های رنگین و منحصر به فرد جهان در عباس آباد … از معضل کاهش سطح آب های زیرزمینی تا نابودی حیات وحش و تخریب مناطق حفاظت شده؛ از عدم تحمل نقد و تضعیف فرصت ها برای سازمان های مردم نهاد تا ضعف های ساختاری و مدیریتی و ناکارآمدی دستگاه های اجرایی مربوط به محیط زیست و بالاخره ضعف اعتقاد برخی از مسوولان و صاحب منصبان به موضوع محیط زیست و عدم پرداخت جدی به معضلاتی که روز به روز در شکل پیچیده تری نمایان می شود در حالی به وقوع می پیوندد که مدیریت صحیح محیط زیست یکی از مولفه های مهم حکمرانی مطلوب به شمار می رود. در این خصوص البته از دستگاه های قانون گذاری و نظارتی مانند مجلس شورای اسلامی و قوه قضاییه نیز انتظار می رود هر یک رسالت خویش را ایفا نمایند.

این ها همه و همه نشان می دهد که  طبیعت ایران و فعالان  و متخصصان محیط زیست کابوس شومی را تجربه می کنند.

محیط زیست ایران با تمامی گونه های نادر و منحصر به فرد در دنیا ، در حالی امروز در آستانه نابودی قرار گرفته که هنوز هم مسئولان سازمان محیط زیست به عمق فاجعه ای که در انتظار محیط زیست کشور است پی نبرده اند و با سهل انگاری سعی در نادیده گرفتن آن دارند.

محیط زیست با تمام تنوع آن و موجودات زنده به عنوان نعمت های خداوند، امانت در نزد ما هستند که گذشتگان برای ما به ارث گذاشته اند اما اینکه تا کنون مردم و در راس همه مسوولان مربوطه در حفظ و نگهداری این ارثیه با ارزش چگونه عمل کرده اند جای پرسش بسیار دارد.

ایران به عنوان یکی از دو کشور جهان از این افتخار برخوردار است که در قانون اساسی آن حفاظت محیط زیست مورد تاکید قرار گرفته است.  در اصل سوم و اصل پنجاهم قانون اساسى و ماده ۶۹ قانون مجازات اسلامى و در برنامه هاى مختلف توسعه (دوم، سوم و چهارم) به اين مسأله اشاره شده است.

كارشناسان مشكلات موجود در محيط زيست كشور را در نقص قوانين محيط زيست نمى دانند. چرا كه معتقدند قانون هاى موجود به حد كافى حامى سلامت محيط زيست هستند.

اصل 50 قانون اساسی جمهوری اسلامی حفاظت از محیط زیست را یک پدیده عمومی تلقی کرده و تمامی فعالیت های اقتصادی که منجر به آلودگی محیط زیست یا تخریب غیر قابل جبران می شود را ممنوع کرده است اما آیا به واقع در جهت رعایت این اصل چه گام مثبتی برداشته شده است؟

امروز در حالی با افزایش روز افزون آلودگی رودخانه ها، کاهش مساحت جنگل ها، نابودی تالاب ها، تشدید آلودگی هوا و کاهش ذخایر دریایی و منابع آبی مواجه هستیم که سال ها پیش از این ، در ارتباط با نابودی آنان هشدار داده شده بود.

آمارها نشان می دهد مساحت کل جنگل های ایران (طبیعی و دست کاشت) در حدود 2/14 میلیون هکتاراست که البته در گذشته ‌نه چندان دور ، این میزان به 18میلیون هکتار می رسید اما در اثر افزایش جمعیت ، توسعه‌ شهرها و اراضی کشاورزی ، ایجاد تاسیسات و صنایع و همچنین تخریب و تجاوز و در نهایت بی توجهی مسئولان میزان آن کاهش قابل توجهی یافته است.

تخریب جنگل ها و شکار گونه های نادر وحشی در حالی ادامه دارد که سازمان حفاظت محیط زیست و دستگاه های مسئول به رغم اطلاع از چنین تخریب های وحشتناکی دست به اقدام جدی نزده اند. از سوی دیگر معضل آلودگی هوا امروز به یک تهدید جدی در شهرهای بزرگ تبدیل شده و هر ساله جان بسیاری از انسان ها را می گیرد، به گونه ای که امروز  آلودگی ناشی از گرد و غبار، ترافیک سنگین، وجود خودروهای قدیمی گازوئیل ‌سوز (اتوبوس های دولتی) ، فقدان شبکه حمل و نقل عمومی مناسب و استفاده زیاد از خودروهای شخصی، وجود پالایشگاه ها در داخل و حاشیه شهر ، استقرار کارخانه‌ها و صنایع آلوده در حوالی شهرهای بزرگ از جمله علل اصلی افزایش آلاینده ها در هوای کلان شهرها به شمار می آید.

بررسی وضعیت محیط زیست کشور نشان می دهد که سیاست های حفاظتی از گونه های گیاهی و حیوانی به صورت منطقی تعیین و اعمال نمی شود و این امر به روند تخریب مناطق حفاظت شده سرعت بیشتری داده است.

هشدار متخصصان محیط زیست نسبت به نابودی تالاب های کشور در حالی شدت گرفته که تغذیه آب های زیر زمینی ، مهار سیلاب های ، پیشگیری از نفوذ آب های شور ، جلوگیری از فرسایش خاک و حفظ سواحل و رسوب گیری ، رونق توریسم و حفظ جمعیت های حیات وحش از جمله کارکردهای مهم تالاب ها به شمار می آید اما متاسفانه تصمیم های غلط و برخوردهای نا مناسب با مشکلات از سوی برخی مسوولان ، به نابودی تالاب های کشور دامن زده است. تالاب هایی که به دلیل ورود پساب ها و فاضلاب ها و آلودگی های نفتی ، در معرض خشک شدن و یا نابودی قرار گرفته اند.

از سوی دیگر برخی کارشناسان محیط زیست معتقدند که طی سال های اخیر روند منقرض شدن برخی گونه ها همچون قوچ ایرانی در مناطق خوش ییلاق بسیار مشاهده شده و این امر از سوی سازمان حفاظت محیط زیست مورد توجه قرار نگرفته است.

کارشناسان کمبود امکانات و تجهیزات  و غیر مسلح بودن و عدم اجازه شلیک محیط بانان در مناطق حفاظت شده را یکی از علل ناتوانی محیط بانان در مقابله با شکارچیان غیر مجاز می دانند و معتقدند در اغلب مناطق حفاظت شده محیط بانان تجهیزات لازم برخورد با شکارچیان غیر مجاز را ندارند ، لذا برای مقابله با آنان همواره با مشکلات عدیده ای مواجه هستند و این امر حتی انگیزه آنان را برای مقابله با شکارچیان از دست داده است .

روند تخریب مناطق حفاظت شده و انقراض گونه های نادر حیات وحش به سرعت در حال انجام است و این در حالی است که در ارتباط با این موضوع تا کنون برنامه جدی و سیاست خاصی در دستور کار سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان مسوول اصلی در این امر قرار نگرفته است.

با وجود این که رییس سازمان حفاظت محیط زیست از ابتدای تصدی مسوولیت در این سازمان بر رفع مشکلات محیط بانان تاکید کرده بود و وعده تامین تجهیزات و امکانات آنان را داده بود اما کماکان محیط بانان از وضعیت معیشتی و تجهیزات خود گله مند هستند و جان باختن چند تن از آنان در مناطق حفاظت شده توسط شکارچیان سود جو ، گواه این امر است.

تجهیزات در اختیار محیط بانان، حتی جوابگوی حفاظت از خودشان هم نیست و این امر باعث شده تا هر از چند گاهی از کشته شدن آنان به دست قاچاقچیان باشیم. محیط بانانی که به رغم نداشتن تجهیزات دفاعی مجبورند حتی مدت زمان طولانی در مناطق حفاظت شده بسر برند و این در حالی است که هیچ گاه اعتراض آنان به جایی نرسیده است.

مسوولانی که حفاظت از محیط زیست کشور وظیفه اصلی آنان است ، چرا در مقابل چنین حوادثی که خود مسبب اصلی آن هستند سکوت می کنند و به کاستی ها و بی توجهی های خود اعتراف نمی کنند؟

وی گفته، صنایع آلاینده ای که داخل شهرها فعالیت می کنند ، موظف هستند بر اساس استانداردهای زیست محیطی به کار خود ادامه دهند و در صورتی که قادر به انتقال به خارج شهر نیستند برای ادامه فعالیت در محدوده شهرها باید نسبت به رعایت قوانین محیط زیست اهتمام بیشتری داشته باشند و هر گونه تخلف آنها غیر قابل اغماض است اما اینکه چرا هنوز درصد بالایی از آلودگی ها به این صنایع بر می گردد جای سئوال دارد.

از سوی دیگر رئیس سازمان حفاظت محیط زیست هشدار داده است، لیست مربوط به صنایع آلوده را تا پایان امسال اعلام می کنیم اما آنچه مسلم است اعلام اسامی صنایع آلوده همچون اعلام اسامی مفسدان اقتصادی می ماند که در صورتی که حتی اعلام نیز شود هیچ تاثیری در روند کار ندارد چرا که جدیتی در سازمان محیط زیست برای ممانعت از فعالیت چنین صنایعی احساس نمی شود.

براساس گزارش بانك جهاني، ميزان خسارت سالانه آلودگي هوا در كشور، ۱۴ هزار و ۴۲۰ ميليارد ريال است كه اين رقم معادل ۶/۱ درصد توليد ناخالص داخلي است. آمارهاي ديگر اين بانك نشان مي دهد مرگ و مير ناشي از آلودگي هواي شهر در تهران، سالانه ۱۰۰ ميليارد ريال يعني ۵۷ درصد از توليد ناخالص ملي به اقتصاد ايران خسارت وارد مي كند.

همچنين خسارت ناشي از ابتلاي افراد به بيماري هاي مرتبط با آلودگي هوا، هر ساله معادل ۲ هزار و ۱۰۰ ميليارد ريال و خسارت مرگ و مير ناشي از آلودگي هوا هزار و ۶۰۰ ميليارد ريال برآورد شده است. آلودگي هوا، افزون بر بروز تبعات منفي در حوزه اقتصادي، ضريب سلامت و بهداشت شهروندان را شديدا در معرض خطر جدي قرار مي دهد. سالانه در حدود ۴۰ هزار شهروند تهراني به دليل مرگ و مير ناشي از آلودگي هوا كه چهاربرابر بيشتر از نرخ مرگ و مير ناشي از بيماري ايدز است مي ميرند.

همچنين اين رقم ۶/۲ برابر نرخ ناشي از سرطان خون و ۵/۱ برابر تلفات ناشي از تصادفات رانندگي برآورد شده است. هر تهراني روزانه به طور متوسط ۶۰۰ گرم از انواع آلاينده را استنشاق مي كند. اين در حالي است كه به دليل بالابودن ميزان هيدوركربن هاي حلقوي در هوا، ميزان بيماري سرطان در تهران هم افزايش يافته و شهروندان در معرض ابتلا به بيماري مرگبار قرار گرفته اند.

در همين زمينه  توجه به این آمارگيري قابل توجه است: سالانه ۴۱ ميليون تن گازهاي گلخانه اي و روزانه ۱۶ تن ذرات پلاستيك و هفت تن آزبست لنت ترمز در هواي شهر تهران منتشر مي شود كه تهديدي جدي براي سلامت شهروندان است.

تاكيد مي شود؛ آلودگي هوا كه عمدتا ناشي از تردد حدود ۵/۳ ميليون خودرو و ۵/۲ ميليون موتورسيكلت مي باشد، مسوول بيماري هاي گوناگوني است و روي افراد مختلفي تاثير مي گذارد.  آلودگي هوا بر روي افرادي كه بيماري هاي حاد برونشيت، آسم، چشم و قلب دارند، شديدتر است.سقط مكرر جنين، نازايي، ناباروري، وجود  خشونت و رفتارهاي خصمانه بين مردم و... همگي ناشي از همين آلودگي هواست.

سیر نزولی رده بندی ايران در شاخص جهانی عملکرد محیط زیست ( E.S.I  و E.P.I)

شاخص جهانى تحت عنوان Environmental Sustainable Index) ESI) ضابطه مندى نظام محيط زيست جهانى بر اساس توسعه پایدار را  بر اساس  چهار مولفه مورد نظر قرار می دهد.

مؤلفه اول: وضعيت  پتانسیل محيط زيست هر كشور؛

مؤلفه دوم: میزان فشار به محیط زیست  اعم از تخریب منابع و آلودگی و فرسایش و ... ؛

سومين مؤلفه: میزان آسيب پذيرى مردم در برابر حوادث محیط زیستی و بلایای طبیعى ؛

مولفه چهارم: اين است كه چقدر مردم آمادگى دارند در كنوانسيون هاى جهانى كه برای مسائل محيط زيست در دنيا منعقد مى شود دسترسى داشته باشند تا بتوانند حق خود را بگيرند؛

گزارش شاخص عملكردي محيط زيست EPI (Environmental Performance Index ) به عنوان يك شاخص نوین براي ارزيابي عملكرد محیط زيستي کشورها است كه حاوي اطلاعات مهمي در خصوص رويكرد كشورهاي مختلف جهان در زمينه عملكرد  محيط زيستی آن ها است.

EPI  بر دو هدف اصلي حفاظت از محيط زيست از جمله كاهش فشارهاي محیط زيستي بر سلامت انسان‌ها و ارتقاي وضعيت زيست‌بوم‌ها و مديريت صحيح منابع طبيعي تاكيد دارد كه اين دو مؤلفه توسط 16 شاخص در 6 زمينه «بهداشت محيط»، «كيفيت هوا»، «كيفيت منابع آب»، «كيفيت منابع طبيعي مولد»، «تنوع‌زيستي و زيستگاه» و «انرژي پايدار» اندازه‌گيري مي شود از سوي ديگر با تعيين اهداف خاص و تعيين فاصله هر كشور نسبت به آنها، EPI زمينه‌اي را براي تحليل سياست‌ها و ارزيابي عملكرد دولت‌ها به وجود مي‌آورد.

در اين شاخص ارتباط بين درآمد ناخالص ملي و شاخص EPI در زمينه‌هايي مانند آلودگي هواي داخل منازل، بهداشت عمومي، آب سالم، مرگ و مير كودكان، آلاينده‌هاي هواي شهر و ميزان برداشت چوب معني‌دار و مثبت است.

در گزارش شاخص عملكردي محيط زيست، همچنين ارتباط بين ESI و حاكميت مطلوب شامل مبارزه با فساد اداري، قانون گرايي و اهميت دادن به موضوع محيط زيست بررسي و مشخص شده است كه يك رابطه قوي بين اين دو وجود دارد.

بر اساس گزارش شاخص عملكردي محيط زيست در سال 2006 ميلادي رتبه ايران از ميان 133 كشور جهان با عدد شاخص 70 در مقام 53 قرار گرفته است. در دوره ارزیابی بعدی  در سال 2008رتبه عملکرد محیط زیست  ایران با  15 پله نزول  به 68 می رسد و در آخرین رده بندی نیز محیط زیست ایران با 10 پله نزول  دوباره و امتیاز اندک 60 به رتبه 78 تنزل یافته است. آن چه در این میان قابل توجه است قرار گیری کشورهایی همچون سریلانکا، جیبوتی، فیجی، نپال و بوتان در جایگاهی برتر از ایران می باشد.

لزوم آگاهی و تاثیر گذاری دیپلماسی وسیاست بین الملل در  مسایل محیط زیست فراگذر از مرز

امروزه بخش قابل ملاحظه ای از روابط بین الملل حول محور محیط زیست صورت می گیرد. اگر بدانیم که استفاده روزافزون از منابع زیستی و به تبع آن تخریب سیاره زمین پدیده هایی هستند که اثرات آنها به ندرت در درون مرزهای قراردادی یک کشور محدود میگردند،آشکارا به این نتیجه می رسیم که موضوعات محیط زیستی می توانند دقیقا" از موضع ژئوپلتیک مورد بررسی واقع شوند.

به لحاظ نظری، انطباق مرزهای قراردادی سیاسی کشورها بر مرزهای اکوسیستمی موجود در جهان امری محال یا لااقل بسیار مشکل است.به عنوان مثال،پرندگان مهاجری که در فصول سرد سال از سیبری به ایران و یا دیگر کشورهای واقع در عرض های پایین تر جغرافیایی مهاجرت و مجددا" باشروع گرما به زیستگاه های اولیه خود باز می گردند و یا غازهای وحشی که در دوران جنگ سرد بین آمریکا و شوروی سابق بدون توجه به مسایل و کشمکش های سیاسی موجود،بین این دو کشور مهاجرت می کردند.

بر این اساس،دیدگاه محیط زیست در بحث ژئوپلتیک،به درگیری های بین المللی و روابطی اشاره دارد که در سطح جهانی با تأثیر بر زیستکره یا سطوح منطقه ای ،بین دو یا چند کشور بروز می کند.

منابع طبیعی سیار یا اصطلاحا" منابع ناپایدار،بدلیل برخورداری از نیروی بالفعل خود برای عبور از مرزهای کشورها،موضوع اصلی درگیری های ژئوپلتیکی به شمار می روند.ذخایر ماهی ها،حوضچه های نفتی زیر زمینی مشترک، رودهای مرزی و دریاها،جانوران وحشی مهاجر و موارد مشابه از این گروه منابع به شمار می آیند که سعی در بهره گیری بیشتر از آن ها توسط دولت های همجوار در بسیاری از نقاط جهان موجب بروز تنش های سیاسی و حتی جنگ گردیده و می گردد.

اما روش صحیح استفاده از یک عنصر یا منبع طبیعی چیست ؟ آیا استفاده از منابع تا حد تهی سازی کامل قابل قبول است ؟ آیا اصولا" دولت ها می توانند در داخل مرزهای خود ،مستقلا" تصمیم به بهره برداری هر چه بیشتر از منابع طبیعی به هر ترتیب که می خواهند بنمایند؟پاسخ مثبت به این پرسش ها برای بسیاری از منابع همچون حیات وحش،جنگل ها،معادن اورانیوم و منابع آبی و حتی هوا یقینا" موجب بروز تنش های اصولی گردیده و چالش انگیز است.

یکی از نمونه های مسائل ژئو پلتیک محیط زیستی فرا گذر از مرز ها مشکل  ریزگرد ها و آلودگی هوا ی ناشی از آن در ایران است که به عنوان  نمونه ای از ضرورت نگاه  فرابخشی  و لزوم همکاری گریز ناپذیر سازمان محیط زیست،سازمان کنترل کیفیت هوا،سازمان منابع طبیعی،دستگاه دیپلماتیک و  .... در مقوله محیط زیست تلقی می شود.

در حالی که متخصصان ایرانی با بودجه متعلق به ملت ایران سعی می کنند  به عراقی ها یاد بدهند چگونه بیابانهایشان را مهار کنند این وزارت امور خارجه ایران است که باید آنها را متعهد به این کار کند.

در حل این مساله اقدامات فنی و اکولوژیکی برای کاهش گرد و غبار هوا  به تنهایی کافی نمی باشد و سایر دستگاه های مربوط از جمله دستگاه دیپلماتیک  باید با آموزش ها و اطلاعات تخصصی لازم میدان شود تا مشکل ایجاد شده در فراتر از مرز های سیاسی ایران به عنوان اصلی ترین عامل تولید ریزگرد در آسمان ایران حل شود.

فراموش نباید کرد که  گرد و غباری که امروز باعث تعطیلی شهرهای 5 استان در کشور می شود90 درصد آن به زمین های کشاورزی بین دو رود دجله و فرات مربوط است که بر اثر آبگیری سدهای سر شاخه های فرات در کشور ترکیه از جمله سد آتاترک خشک شده اند.

در حالی که  دولت ترکیه به طور معمول  و در راستای منافع ملت خود راضی نیست از این  منابع عظیم آب دست بردارد ،باید با راهکارهای دیپلماتیک و بین المللی به ویژه برآورد خسارت محیط زیستی مربوط تفاهمی  بین  سه کشور  ایران،ترکیه وعراق  صورت پذیرد تا این مشکل حل شود.

از دیگر سو، همسایه شرقی ما یعنی افغانستان نیز معاهده مشترک آغاز دهه 1970 میلادی بین ایران و افغانستان را نادیده می گیرد و اجازه نمی دهد حداقل 28 متر مکعب در ثانیه حقابه ایراناز رود هیرمند وارد هامون شود که این امر باعث شده دریاچه هامون  و اکوسیستم ارزشمند آن خشک شده از بین برود و آنجا نیز به عنوان یکی از کانون های تولید ریزگرد فعال شود.

عمران و راه سازی در راه نابودی محیط زیست ایران


یکی از نهاد های اجرایی که عملکرد آن در کشور ما کاملا در تضاد با محیط زیست قرار دارد بخش عمران و راه و ترابری است. عملکرد غیر مسوولانه تخریب پارک ملی گلستان با احداث بزرگراه گرگان مشهد با عرض 150 متر در آن که همراه با تخریب جدی محیط زیست منطقه بوده است، نابودی حیات وحش نادر موجود در پارک،جداسازی اکولوژیک گونه ها،نابودی بستر رودخانه های موجود جهت به کارگیری در زیر سازی این را ه،نابودی و ریشه کن کردن گونه های منحصر به فرد درختان کهنسال این پارک که از مهم ترین پیامد های آن وقوع سیلاب های مرگ آفرین سال های اخیر بوده است،تنها و تنها برای کوتاه تر کردن 5 کیلومتری مسیری بوده که می توانست با عبور از بخش خارجی شمال پارک از صدمه به این پارک با ارزش جهانی جلوگیری نماید.

پافشاری غیر مسوولانه مدیران راه و ترابری استان سمنان بر احداث جاده در میان جنگل «ابر» به رغم وجود یک جاده عبوری در کنار ان جدای از شائبه سود جویی های آتی و دلال کاری زمین های اطراف جاده در آینده گویای این واقعیت است که مسوولان عمران و راه سازی کشور از کمترین اطلاعات و آگاهی های ارزش های فرابخشی و بلند مدت محیط زیستی بی بهره هستند و ارزش های هنگفت اکولوژیک محیط زیست را فدای معیار شخصی و کوتاه مدت ارزش گذاری سرمایه و زمین می کنند.همین نگاه عمومی ضد محیط زیستی است که به جای راه کوتاه تر  و غیر مضر برای محیط زیست تهران-لار-بلده-نور  که بخشی از آن سال ها است وجود دارد به ساخت آزاد راه تهران شمال(تهران-چالوس)می انجامد تا با تخریب بخش عمده ای از ذخایر با ارزش اکولوژیک منطقه البرز مرکزی عده ای سود جو را در خرید و فروش زمین های مسیر آزاد راه به نان و نوایی برساند.

همین کوتاه بینی است که سد سازی را با تمام پیامد های مخرب محیط زیستی آن از جمله نابودی اکوسیستم دو طرف سد،تغییرات اقلیمی،نابودی زیستگاه های طبیعی گیاهی و جانوری و عمر کوتاه 15و20 ساله و نابودی عرصه های میراث تاریخی و فرهنگی کشور (همان گونه که در سد سیوند شاهد ان بوده ایم)را بر پروژه های سازگار با محیط زیست همچون سامانه های نوین آبخیز داری و توسعه آبخوان ها ترجیح می دهد. اوج نگاه ضد محیط زیستی که شاید ناشی از عدم آگاهی رسانی محیط زیست در تمام سطوح جامعه باشد در سخنان آقای دکتر بهبهانی وزیر سابق راه و ترابری قابل مشاهده است .آن جا که ایشان در دفاع از نابودی جنگل ابر با احداث جاده در دل این جنگل منحصر به فرد در جهان گفته است "اگر جاده در دل جنگل ابر احداث شود مهار آتش جنگل با حضور ماشین های آتش نشانی ممکن می شود!!! " جالب این که در قوانین موجود در رشته  های عمران و راه سازی نه تنها کوچک ترین اشاره ای به اهمیت محیط طبیعی و حفظ آن نشده  بلکه در بخش هایی از آن تاکید شده عوارض طبیعی(از جمله جنگل ها،مراتع،رودخانه ها و ...)به عنوان مانع به هر طریق ممکن باید از سر راه برداشته شوند تا ساخت راه مورد نظر  به انجام برسد. نکته دیگر این که در هنگام صدور پروانه ساختمان همه چیز به شدت كنترل می شود غیر از ضرورت كاشت درخت و توسعه فضای سبز و معمولا از هیچ متقاضی خواسته نمی شود كه در زمینی كه می خواهد در آن بنایی بسازد درختی نیز بكارد.

مشکل جمعیت یکی از عوامل اصلی بحران محیط زیستی کشور

یکی از بزرگ ترین معضلات محیط زیستی کشور افزایش یکباره جمعیت ناشی از سیاست تشویقی برای فرزند بیشتر بوده است.این سیاست ها از جمله اعطای زمین به خانواده های ده نفره و اولویت قراردادن تسهیلات برای آن ها سبب شد جمعیت کشور از حدود 36 میلیون نفر در آغاز انقلاب به 59 میلیون در سال 1370 برسد .افزایش 23 میلیونی در عرض 23 سال به معنای رشد 65 درصدی بوده و در این میان این پرسش مطرح می شود که آیا  با افزایش بی رویه جمعیت که هم اکنون به بیش از 75 میلیون نفر رسیده امکانات اولیه لازم به ویژه مسکن و تامین غذا برای این عده  چگونه سبب  تحمیل تهدید و آلودگی  بر محیط زیست کشور شده است.

جایگاه آمایش سرزمین در ایران کجاست؟

در حالی که آمایش سرزمین از سال ۱۳۵۵ در ايران به صورت قانون درآمده است و در برنامه سوم و برنامه چهارم  توسعه هم گنجانده شده ولى متاسفانه به دلایل گوناگون پنهان و آشکار تاکنون  به اجرا گذاشته  نشده است.

آمايش سرزمين به نهاد های مختلف اجرایی اين امكان را مى دهد كه هیچ پروژه ای را بدون برنامه مصوب به اجرا نرسانند. در واقع آمایش سرزمین بين تمام استفاده ها ی ممکن سرزمین هماهنگى و ساماندهى ايجاد مى كند و عدم آمايش سرزمين سبب تداخل مسؤوليت های نهاد های مختلف مربوط و غیر مربوط محیط زیستی می شود.

تداخل مسوولیت های موازی همان گونه که در منطقه عسلويه مشاهده می شود می تواند ضربه جبران ناپذیری به مدیریت محیط زیستی وارد نماید.از سویی شرکت ملی نفت مدیریت همه جانبه عسلویه را از آن خود می داند و از سوی دیگر پارك ملى «نایبند» در نزدیکی آن تحت مدیریت سازمان محیط زیست قرار داشته و در عین حال فاضلاب عسلويه وارد آن مى شود و هر یک از این سازمان ها به آنچه خود صلاح می داند پای می فشارند و عملکرد خویش را توجیه می نمایند.

حال با یاد آوری  این بخش کوچک از دغدغه های بسیار متخصصان و صاحب نظران محیط زیست ایران زمین  این پرسش در اذهان مطرح می شود که آیا برای حل این معضلات اساسی که بسیاری از آن ها وابسته به همکاری و تعامل  سازمان محیط زیست با متخصصان دانشگاه ها وسایر وزارت خانه ها و سازمان های دولتی وخصوصی است چه اقداماتی انجام شده است؟

ضرورت تغییر بی تفاوتی همگانی به محیط زیست

سالهاست که طرفداران و فعالان محیط زیست در ایران به شنیدن خبرهای تخریب، آتش سوزی، شکار غیرقانونی، انقراض گونه های اندمیک، خشک شدن تالاب ها و دریاچه ها و آلوده شدن شتابان آب، هوا و خاک وطن عادت کرده اند. ولی پرسش این است که چرا این روند هنوز متوقف نشده است؟

بی گمان  اگر مردم هر کشوری، ضرورت دفاع و پاسداری از محیط زیست را درک کنند باعث خواهند شد که دولتمردان به سمت حفاظت از این مواهب طبیعی سوق یابند. یکی از مهم ترین مشکلات محیط زیست  ایران  فقر فرهنگی است؛ فقر ی که همراه با فقر اقتصادی. در کشوری که مطابق آمار رسمی دست کم 15 میلیون نفر زیر خط فقر مطلق اقتصادی زندگی می کنند و آمار غیر رسمی این رقم را تا 35 میلیون نفر اعلام می کند از نقشی عمده در نابودی محیط زیست ایران بر خوردار است.

ما در کشوری زندگی می کنیم که مردمش برای  قلیان  و سیگار کشیدن و خوردن شبه غذاهای مضر همچون پفک نمکی و سوسیس و کالباس و همبرگر، نسبت به مسائل فرهنگی هم وقت بیشتری می گذارند و هم پول بیشتری خرج می کنند.

در ایران به دلیل فرهنگ موجود  برای  نامزد های نمایندگی مجلس ، اهمیتی ندارد که به موکلان خود  حل مشکلات محیط زیستی از جمله مشکل افت آب های زیرزمینی ،آلودگی هوا ، بحران بیابان زایی و... را  گوشزد کند..

متاسفانه از آنجا که دغدغه های محیط زیستی از وزن سیاسی  در خور در جامعه ما برخوردار نیست، دولتمردان به حمایت از مولفه های زیست محیطی توجه نمی کنند و به همین ترتیب رسانه های گروهی و رادیو تلوزیون هم خودشان را مجاب نمی کنند که حتی بخشی کوچک از فعالیت های خود را به مسائل محیط زیستی اختصاص دهند و همه این مسائل دست به دست هم داده تا وضعیت کشور ما با این جا که اکنون هست ، رسیده است.

اگر قرار است در زمینه حفظ محیط زیست در کشور ما کار ریشه ای بشود باید از مهد کودک ها و مدارس شروع و بعد وارد دانشگاه ها شود و در قالب کارگاه های آموزشی   به  وزارت خانه ها،سازمان ها و ادارات هم آموزش لازم داده شود.

یادآوری بخش هابی از مشکلات مدیریتی سازمان حفاظت محیط زیست

1-یکی از مهم ترین مشکلات  محیط زیستی موجود در ایران  کمبود منابع آب ایران زمین است که بخشی از آن به ویژگی های اقلیمی نیمه خشک  ایران بر می گردد که هزاران سال در ایران وجود داشته ولی بخشی دیگر از دلایل تشدید آن در سال های  اخیر به ضعف مدیریتی حاکم بر سییستم های مدیریت منابع آب کشور باز می گردد. آیا به این موضوع اندیشیده شده که چرا به جای به کارگیری سیستم های نوین و پایدار آبخیزداری و آبخوان داری ،در ایران سد سازی در سطح وسیع مورد استفاده قرار می گیرد که عمر موقت و غیر پایداری دارد؟ و چه برنامه ای برای همکاری بین سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان جنگلها، مراتع و آبخیز داری  وجود دارد که مدیریت غیر علمی  سد سازی بر روی  منابع محدود آبی موجود در ایران نابودی اکثر تالاب های موجود ر ایران را به دنبال نداشته باشد؟ لازم به ذکر است که تالاب ها علاوه بر نقش اساسی در حفظ منابع طبیعی و محیط زیست و بهبود وضعیت اقتصادی اجتماعی جوامع محلی و روستایی از اصلی ترین عوامل جلو گیری از سیل و نیز تامین آب کشاورزی روستاییان بوده و همچنین ارزش و  اهمیت بسیاری در عرصه بین المللی داشته و  محل مهاجرت پرندگان مهاجر از هزاران  کیلومتر دور تر می باشند.

2- در حالی که  در اثر مسدود کردن جریان آب رود هیرمند به دریاچه آب شیرین هامون که نوسط دولت افغانستان صورت پذیرفته این  دریاچه  مهم تاریخی و اکولوژیکی ایران کاملا خشک شده و فاجعه محیط زیستی  در آن سامان صورت پذیرفته و با نابودی اکوسیستم طبیعی منطقه وهزاران هکتار زمین کشاورزي، روستاییان زمین های نمک سود خود را رها کرده و به دیگر مناطق مهاجرت کرده اند  و علاوه بر آن زیستگاه زمستان گذرانی هزاران هزار پرنده مهاجر نیز به نابودی کشیده شده، با و جود  اختصاص  مبلغ 500000000  (پانصد میلیون) دلار از سوی ایران برای بازسازی افغانستان (در برابر 400000000،چهارصد میلیون دلار اختصاص یافته  از سوی 27 کشور اتحادیه اروپا)  چه اقدام هماهنگ مقامات سیاسی دیپلماتیک و  محیط زیستی ایران برای ملزم کردن دولت افغانستان برای بازکردن حقابه 20 درصدی ایران از رود هیرمند ( که در توافقنامه 1350شمسی افغانستان با دولت ایران آن را امضا کرده اند)  انجام پذیرفته است؟

3- آیا برای پیش گیری از هجوم ریز گردها که سلامتی بسیاری از ایرانیان را در معرض خطر قرار داده است چه همکاری بین سازمان محیط زیست و وزارت خارجه به انجام رسیده است؟آیا در حالی که دولت عراق همواره از پرداخت 1000میلیارد دلار خسارت جنگ تحمیلی به ملت ایران به بهانه های مختلف شانه خالی میکند این پذیرفتنی است که هزینه  اقدامات غیر مسوولانه و بی توجهی دولت های عربی برای توسعه ریز گرد ها از جیب ملت ایران پرداخت شود؟چرا به جای این کار از پتانسیل کمک های مالی سازمان های بین المللی محیط زیستی برای رفع معضلات محیط زیستی عراق و عربستان استفاده نمی شود.

4- چه اقدامی برای براورد ارزش اقتصاد منابع طبیعی و محیط زیست ایران  انجام پذیرفته ،آیا اصولاارزش گذاری اقتصادی محیط زیست طبیعی ایران جایگاهی در برنامه های بلند مدت سازمان محیط زیست دارد؟ آیا سازمان حفاظت محیط زیست هنوز به این نتیجه نرسیده  که با مدیریت صحیح محیط زیست ایران  به ویژه با توسعه صنعت پول ساز اکوتوریسم (محیط زیست گردی) ، طبیعت بینی (Nature Watching) و پرنده بینی (Bird Watching) و... جوامع محلی و بومی  به جای تخریب ناگزیر برای تامین نیاز های حداقلی اقتصادی خود، برای بهره مندی اقتصادی خود هم که شده به حامی و حافظ محیط زیست از جمله جنگل های ناب و منحصر به فرد شمال ایران و حیات وحش در معرض خطر انقراض و طبیعت در معرض تهدید مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست  تبدیل شوند؟

5- اقدام سازمان حفاظت محیط زیست در برابر اقدام یک طرفه و بی سر و صدای امارات برای تغییر اکوسیستم طبیعی خلیج فارس و خشک کردن بخش های مختلف این دریا برای پروژه های  بلند پروازانه و عظیم نخیل چه بوده است؟ فراموش نکنیم که خشک کردن و ایجاد شهر های مصنوعی درون خلیج فارس از نظر سیاسی و جغرافیایی نیز می تواند توسعه طلبی ارضی و تجاوز به حریم مرز های دریایی ایران در خلیج فارس را تو سط امارات در آینده نوجیه کند. آیا چه اقدام هماهنگی بین سازمان محیط زیست و نهاد های مربوط  از جمله وزارت خارجه در این مهم انجام گرفته؟ آیا سازمان حفاظت محیط زیست برای ممانعت و جلو گیری از تخریب سنگ های صخره ای کوه های خراسان و فارس و کرمان و انتقال قاچاق این منابع طبیعی ایران زمین به امارات و به کارگیری آن ها جهت خشک کردن خلیج فارس و ایجاد شهر های جدید توسط عرب ها هیچ اقدامی صورت داده است؟در همین راستا دوست داران محیط زیست منتظرند ببینند بیلان اقدامات  سازمان حفاظت محیط زیست در برابر صید مخفیانه و غیر مجاز و قاچاق حیات وحش نادر و در معرض انقراض ایران  از جمله شاهین و هماو هوبره و دلیجه و عقاب و ...به شیخ نشین های خلیج فارس که هر روز ابعاد وسیع تری می یابد چه بوده است؟!

6-  عملکرد سازمان حفاظت محیط زیست برای نجات سیزدهمین دریاچه دنیا (ارومیه)  چه بوده است؟ در اثر ایجاد سد های متعدد بر روی رود خانه های تامین کننده آب این دریاچه ، میزان شوری دریاچه ارومیه از 70 میلی گرم در لیتر به 300 میلی گرم در لیتر رسیده که عملا زندگی مردم همجوار منطقه ،کشاورزی روستاییان وحیات تنها موجود زنده آبی این منطقه یعنی آرتمیا  و نیززندگی پرندگان بومی و مهاجر دریاچه ارومیه  را در معرض تهدید جدی قرار داده است . آیا بهتر نیست به جای کمک گرفتن  سازمان حفاظت محیط زیست از روسیه برای بارور کردن ابرها بر فراز ارومیه!! (که برای ایرانیان همواره بسیار پرهزینه بوده است)  با همکاری سازمان محیط زیست با سازمان های مرتبط با  مدیریت منابع آب با مهار و انتقال منابع آبی و رودخانه های مرزی که از کردستان ایران بی استفاده به عراق می رود و آب دجله را تامین می کند احیای دریاچه ارومیه  به انجام برسد؟

7- سازمان محیط زیست که می تواند نقش اساسی در تامین حقوق حقه 50 درصدی ملت ایران در دریای مازندران یا کاسپین (که به نادرستی نام قوم وحشی و متجاوز خزر برای آن استفاده می شود) داشته باشد، چه اقدام هماهنگی با نهاد های دیپلماتیک برای تامین منافع  و سهم حداکثری از این دریا برای ایرانیان و جلوگیری از تخلیه فلزات سنگین و آلودگی های نفتی این دریا  به ویژه توسط روسیه و دولت باکو  و برآورد و دریافت غرامت از این کشور ها  صورت داده است؟ فراموش نکنیم که آلودگی اکوسیستم آبی  دریای شمال ایران علاوه بر کاهش شدید صید آبزیان به ویژه خاویار توسط ایران ،به طور مستقیم سلامت حداقل هفت میلیون ایرانی ساحل نشین دریای کاسپین را با زمینه سازی ابتلا به انواع بیماری ها و به ویژه سرطان ها در معرض خطر قرار داده است. آیا جز این است که تصمیمات  نهاد محیط زیست دریای مازندران به عنوان یک نهاد خنثی و بی اثر از هیچ ضمانت اجرایی بر خوردار نیست؟

8-آیا زمان آن فرا نرسیده که همچون بسیاری از کشور های پیشرفته دنیا  دو واحد درسی اجباری با نام شناخت محیط زیست برای همه رشته ها و گروه های تحصیلی دانشگاهی در ایران در واحد های عمومی منظور شود؟  آیا ترویج فرهنگ محیط زیستی  در همه وزارت خانه ها ،سازمان ها ، کودکستان ها ،مدارس و دانشگاه ها  نمی تواند سبب شود همه احاد مردم و مسوولان  به اهمیت حفظ محیط زیست وارزش بسیار اقتصادی آن از نظر جلب گردشگران ملی و بین المللی  در سطح اقتصاد ملی  واقف شوند تا سبب ساز تخریب یکی از زیباترین مناطق جنگلی جهان(جنگل ابر) برای ایجاد چند کیلومتر جاده و سود جویی شخصی نشوند؟

9- میزان همکاری سازمان محیط زیست با شهر داری ها برای بازیافت و تبدیل مواد پسماند شهری  چگونه بوده است؟ آیا سازمان حفاظت محیط زیست به این نکته اندیشیده که به کارگیری سیستم قدیمی و از دور خارج شده دفن پسماند ها در زمین های اطراف شهر ها علاوه بر نابودی زمین های با ارزش طبیعت ایران چه بر سر منابع آب های زیر زمینی و سلامت مردم و طبیعت گیاهی و جانوری می آورد؟

10- چرا از میان 400 شهرک صنعتی در کشور فقط 40 شهرک مجهز به سیستم تصفیه ‌خانه فاضلاب است؟

11-چرا پس ازکشته شدن خرس قهوه ای در دانشگاه و کشته شدن تعدادی گراز در مرکز رادیویی خلخلال به دست محیط بانان محیط زیست ، رییس سازمان حفاظت محیط زیست در برابر پرسش علت وقوع چنین حوادثی به جای اعتراف به کمبود آموزش های پایه محیط زیستی در جامعه و به ویژه سازمان متبوع،فقط به این نکته  اشاره کرده که کسانی که این حیوانات را کشته اند باید خودشان پاسخگو باشند!!.

12- عملکرد سازمان محیط زیست با مشکل آلودگی هوای تهران چه بوده است؟بر اساس برآوردها روزانه در حدود ۳ هزار تن منواكسيد كربن، ۴۵ تن هيدروكربن سوخته، ۱۳۰ تن اكسيد ازت، ۳۰ تن اكسيد گوگرد، ۳۰ تن ذرات معلق، ۲ تن سرب در تهران توليد و به هوا متصاعد مى شود. ۸۰ درصد اين آلودگى ها در شهر تهران، ناشى از وسايل نقليه موتورى است. به طورى كه گفته مى شود، آلودگى هاى تهران ۲‎/۸ برابر استاندارد جهانى است. آلودگى هايى كه منجر به مشكلات تنفسى، روحى، گوارشى و حتى مرگ مى شود. در اين رابطه، آمارها حاكى است حدود ۷ هزار نفر در سال بر اثر آلودگى هوا جان خود را از دست مى دهند.

13- با توجه به گسترش روز افزون مواد غذایی غیر بهداشتی، بطری های پت برای انواع نوشیدنی ها و ظروف یک بار مصرف پلاستیکی که علاوه بر بیماری زا بودن و افزایش احتمال سرطان برای مردم به شدت آلاینده محیط زیست هم است  چه هماهنگی هایی بین سازمان محیط زیست و وزارت خانه های بهداشت و صنایع صورت گرفته است؟

14- با توجه به افزایش روز افزون مصرف کود های فسفره، نیتراته و ازته برای سبزیجات و میوه ها که به رغم سرطان زا بودن یارانه عظیمی برای واردات آن صورت می گیرد هیچ هماهنگی بین سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت جهاد کشاورزی صورت می پذیرد؟آیا زمان آن فرا نرسیده که با هماهنگی این دو نهاد مسوول به جای استفاده از سموم دفع آفات کشاورزی که رودخانه ها و خاک های ایران را آلوده و سلامت مردم  را به شدت در معرض خطر قرار داده اند از روش های نوین بیولوژیک و طبیعی برای دفع آفات استفاده شود؟

15--حفاظت از محیط زیست در حالی مورد بی توجهی مسئولان قرار گرفته که تنها اتفاقاتی که در این سازمان رخ می دهد عزل و نصب های پی در پی مدیران بخش های مختلف بوده است. تغییرات مدیریتی که نه تنها تاثیری در روند عملکرد سازمان نداشته بلکه فقط باعث ترک مدیران لایق و دلسوز و با تجربه از این سازمان شده است.

16-چرا سازمان محیط زیست با وجود بسیاری از مدیران غیر متخصص در ساختار مدیریتی، خود را از مشاوره گرفتن از هیات علمی و متخصصان محیط زیست دانشگاه ها بی نیاز می بیند و در مواردی هم چون مبادله غیر قابل توجیه  پلنگ ایرانی و ببر سیبری و نیز چگونگی نگهداری منجر به مرگ ببر سیبری موجود در باغ وحش تهران پس از فاجعه به فکر مشاوره با نیرو های متخصص دانشگاهی میفتد؟

فرجام سخن

براساس ارزيابي هاي انجام شده، نتيجه گيري مي شود كه طرح هاي مطرح شده  به ظاهر ودر کوتاه مدت اقتصادی  در واقع ضد محیط زیستی بوده و این ضایعه بزرگ نسل های حال و آینده به علت فقدان آمارهاي گويا مربوط به خسارات واقعی محیط زیستی کشور هنوز محاسبه نشده و حتي به نظر كار شناسان برای آن هيچ  ارزش گذاري واقعی  نیز انجام نپذیرفته است.

یادمان باشد که موهبت الهی طبیعت به عنوان امانتی در نزد ما سپرده شده و در سایه حفاظت از آن است که می توان آن را به نسل آینده واگذار کرد و علاوه بر مردم  که همواره باید نسبت به حفاظت از محیط زیست احساس مسوولیت کنند، سازمان حفاظت محیط زیست و همه نهاد های مربوط نیز موظفند بر اساس قانون به رسالت خود در حفظ و حراست از محیط زیست همت گمارد تا این نعمات اللهی را تقدیم نسل آینده کند.بنابراين بهسازي وضعيت محیط زیست کشور نیازمند یک عزم ملی هم در آحاد مردم و هم در همه دستگاه های اجرایی دولت و سازمان های خصوصی کشور می باشد.

در پایان آیا زمان آن فرا نرسیده که با همت نمایندگان ملت تشکیلات سازمان حفاظت محیط زیست با ادغام با سازمان جنگلها،مراتع و آبخیز داری و بخش منابع آب وزارت نیرو به وزارت خانه منابع طبیعی و محیط زیست (یا محیط زیست و منابع طبیعی یا هر نام مورد توافق همگانی) ارتقا یابد که  بتواند  با  جذب ردیف بودجه کافی و درخور و اعمال مدیریت فراگیر و شایسته علاوه برتعامل  بیشترفرابخشی با وزارت خانه های بهداشت،صنایع،جهاد کشاورزی، نیرو، شهرداری ها و...امکان پاسخگویی به نمایندگان ملت را برای معضلات فراگیر محیط زیستی کشور فراهم آورد؟

 

اضافه‌ كردن نظر


کد امنيتي
باز خوانی تصویر امنیتی


Warning: Creating default object from empty value in /home3/chehrene/public_html/modules/mod_camp26_breakingnews/helper.php on line 138

Warning: Creating default object from empty value in /home3/chehrene/public_html/modules/mod_camp26_breakingnews/helper.php on line 138

Warning: Creating default object from empty value in /home3/chehrene/public_html/modules/mod_camp26_breakingnews/helper.php on line 138

Warning: Creating default object from empty value in /home3/chehrene/public_html/modules/mod_camp26_breakingnews/helper.php on line 138

Warning: Creating default object from empty value in /home3/chehrene/public_html/modules/mod_camp26_breakingnews/helper.php on line 138

Warning: Creating default object from empty value in /home3/chehrene/public_html/modules/mod_camp26_breakingnews/helper.php on line 138

Warning: Creating default object from empty value in /home3/chehrene/public_html/modules/mod_camp26_breakingnews/helper.php on line 138

Warning: Creating default object from empty value in /home3/chehrene/public_html/modules/mod_camp26_breakingnews/helper.php on line 138

Warning: Creating default object from empty value in /home3/chehrene/public_html/modules/mod_camp26_breakingnews/helper.php on line 138

Warning: Creating default object from empty value in /home3/chehrene/public_html/modules/mod_camp26_breakingnews/helper.php on line 138

Warning: Creating default object from empty value in /home3/chehrene/public_html/modules/mod_camp26_breakingnews/helper.php on line 138

Warning: Creating default object from empty value in /home3/chehrene/public_html/modules/mod_camp26_breakingnews/helper.php on line 138

Warning: Creating default object from empty value in /home3/chehrene/public_html/modules/mod_camp26_breakingnews/helper.php on line 138

Warning: Creating default object from empty value in /home3/chehrene/public_html/modules/mod_camp26_breakingnews/helper.php on line 138

حقوق این وبگاه محفوظ  است و استفاده از نوشته های آن با نگاشتن نام این وبگاه منعی ندارد